Mijn woorden, zinnen en verhalen.

Als de oorlog in de mens blijft.

Felix Weber is het pseudoniem van een bekende en bekroonde auteur. Onder de naam Felix Weber won hij in 2017 de felbegeerde Gouden Strop met zijn thriller Tot Stof. De Volkskrant noemde dit verhaal een ‘fascinerende mix van fictie en non-fictie’ en in het Juryrapport de Gouden Strop werd Tot Stof geroemd als ‘een bijzonder subtiele pageturner. Een van de zeldzame keren dat de term “literaire thriller” geen valse verwachtingen schept’. Woorden die zonder meer ook op Genadeschot betrekking kunnen hebben. 

In dit verhaal, waar fictie en non-fictie feilloos in elkaar overgaan, laat Weber zijn licht schijnen op de oorlog die nog doorwoekerde nadat Europa bevrijd was. 

Eden Lumas is door omstandigheden bij de Waffen-SS terecht gekomen en vecht tijdens de Tweede Wereldoorlog mee aan de zijde van nazi-Duitsland. Naarmate de oorlog vordert, wordt zijn eigen rol steeds duidelijker en is het te laat om zich terug te trekken. Zijn poging om toch nog het juiste te doen, wordt genadeloos afgestraft en zijn verlangen naar gerechtigheid doet hem aan het leven vastklampen. Zijn wraakwens kan echter niet vervult worden en hij besluit het verleden achter zich te laten en een nieuw bestaan op te bouwen in Argentinië. Een land dat voor vele vluchtelingen, met name nazi’s, een nieuw paradijs lijkt te zijn, maar ook een voedingsbodem voor een nieuwe oorlog. 

De kracht van Genadeschot zit hem in de manier waarop Felix Weber de gebeurtenissen weergeeft en het personage Eden Lumas  -dat in feite slechts een speelbal is tussen machten waar hij geen invloed op heeft- vormgeeft. Niet alleen krijg je als lezer een beeld van de Tweede Wereldoorlog die niet vaak getoond wordt, ook zie je hoe geleidelijk aan een persoon aan de verkeerde kant kan komen te staan. Het is confronterend en geeft daarmee goed weer dat een oorlog nooit een kwestie van goed/slecht is, maar wordt voortgedreven door de hang naar macht en het koesteren van haat.

Het verhaal wordt verteld vanuit de derde persoon en grotendeels vanuit de persoon Eden Lumas die in Argentinië doorgaat voor Simon Olsthoorn. Ongewild valt hij telkens weer in de rol van verrader. Zijn onmacht, en tegelijkertijd zijn drang om goed te doen, maken hem een pion in een spel dat niet te overzien is. Het verhaal is zo opgebouwd dat je door middel van flashbacks ziet hoe Lumas in een oorlog verwikkeld is geraakt waar hij niets meer mee te maken wil hebben, maar ook niet uit lijkt te komen. Diezelfde machteloosheid is voelbaar in de verhaallijn van Itzhak Silverberg, een jonge advocaat, die een schokkende ontdekking doet over de rol van een aantal vooraanstaande Joden in de massavernietiging van het Joodse volk.

Genadeschot is een fictief verhaal gebaseerd op ware gebeurtenissen, dat maakt het des te indringender. Er is al heel vele over de Tweede Wereldoorlog geschreven maar juist door een antiheld als hoofdpersoon te nemen en het verhaal weer te geven vanaf een afstand, Eden Lumas is in principe ook niet meer dan een toeschouwer van de gruwelijkheden die hem werd opgedragen, krijg je een tijdsdocument waar je als lezer zelf je oordeel over kan fellen zonder dat de auteur dat doet. Op deze manier blijven de keuzes van de hoofdpersoon begrijpbaar en zelfs confronterend; in hoeverre zou je zelf een andere keuze hebben kunnen maken in die situatie?

Genadeschot is een zeldzaam goede thriller waarvoor je echt de tijd moet nemen. Niet alleen om het verhaal met al haar gruwelijkheden in je op te nemen, maar ook om te beseffen dat we misschien nog steeds met z’n alleen onbewust de oorlog in stand houden.

Verder Bericht

Vorige Bericht

Laat een reactie achter

© 2019 woorden van Meij

Thema door Anders Norén