Maand: juli 2018

Kleine leugens, grote gevolgen

Kleine leugens, grote gevolgen

Een klein geheim met grote gevolgen.

Begin vorige maand plaatste Shirley Pellikaan op de Facebookpagina Samenlezenisleuker een oproep tot Estafettelezen. Ik had er nog nooit van gehoord, maar het leek me wel wat. Bij een estafetteboek gaat het om lezen, recensie schrijven en weer doorgeven naar de volgende lezer. Het boek maakt op deze wijze een originele promotour door Nederland en België.

Shirley Pellikaan zette het Estafettelezen op met als doel de selfpub auteur, die geen uitgeverij achter zich hebben voor de promotie, een handje te helpen met het maken van reclame en het werven van naamsbekendheid. 

Het boek Verstoppertje van Nicolette Molenaar is de eerste thriller die op deze manier als estafette door het land gaat. Ik ben de tweede in de run die het boek heeft gelezen. 

In 2017 won Nicolette Molenaar met haar korte verhaal de schrijfwedstrijd van het CPNB, die in het kader van de Spannende Boeken Weken werd georganiseerd. Maar het verhaal eindigde daar niet. Nicolette werkte het verder uit met als resultaat Verstoppertje. Haar thrillerdebuut dat zich afspeelt op Callantsoog en in Schagen. Niet geheel toevallig ook haar eigen thuisbasis.

 Verstoppertje gaat over een klein geheim met grote gevolgen. Een onschuldig spelletje op het strand bij Callantsoog eindigt fataal voor een van de deelnemertjes. 

Een van de kinderen die op de bewuste middag verstoppertje speelde is Wilma. Wat er precies gebeurde, draagt ze als een groot geheim met zich mee en als het aan haar ligt, blijft het waar het hoort; diep begraven  onder het zand.

Op een dag krijgt ze een e-mail. De afzender is de enige persoon die precies weet wat zij verborgen houdt. Als hij besluit de waarheid aan het licht te brengen, neemt Wilma een drastisch besluit.

Het verhaal wordt vanuit verschillende personages verteld waardoor je  het drama van verschillende kanten bekijkt. Het maakt je  dat je de personages beter begrijpt. Vooral Johan komt goed uit de verf. Wel denk ik dat sommige personages, met name  de ouders, wat meer ruimte hadden mogen krijgen. 

Tot de ontknoping blijft het verrassend, mede door de cover had ik een ander verwachtingspatroon. Dat vond ik goed gedaan. 

Nicolette Molenaar heeft een no nonsens schrijfstijl. Dat leest als een trein. Ook haar manier van informatie spreiden, manipulatie en eindigen met cliffhangers houdt de vaart in het verhaal, zonder dat het er te dik bovenop ligt.

Daarmee creeert ze ook een minpunt, want ik wil meer lezen. Voor mijn gevoel kan dit verhaal veel groter. De personages zijn redelijk uitgediept, maar in combinatie met de prettige schrijfstijl had dit makkelijk een boek van driehonderd pagina’s kunnen zijn. 

Nu wordt het verhaal te snel verteld. Vooral bij het laatste hoofdstuk doet dat afbreuk aan het geheel en dat is zonde.

Al met al een goed geschreven en spannend verhaal. Zeker een aanrader.

Why, tell me why

Why, tell me why

Urgentie. Het vies klinkende woord waar ik eerder ook al een blog over schreef, dook deze week weer op in een verhitte discussie. In mijn eigen stuk had ik urgentie doorgetrokken naar de noodzaak om je lezer bij de tekst te houden. Dit aan de hand van René Appels ‘Spannende verhalen schrijven’. Maar urgentie is meer, veel meer. 

Nood maakt woorden.

Want dat is eigenlijk waar urgentie over gaat; de noodzaak om verteld en gelezen te worden. Dus voordat je je als schrijver gaat afvragen, hoe houd ik mijn lezer aan het lezen, vraag je dan eerst af waarom dat verhaal  überhaupt gelezen moet worden. 

Niets is fout.

Er zijn verschillende antwoorden mogelijk op de vraag waarom jouw verhaal gelezen moet worden. Het fijne ervan is, dat geen van die antwoorden fout zijn. Alleen, dankzij de hokjesgeest van tegenwoordig, kan je wel in een ander vakje terecht komen dan dat je had gehoopt. 

De meest voor de hand liggende reden om een verhaal te schrijven is dat het een bepaalde urgentie (gemeen hè?) bevat. Oftewel het verhaal heeft een toegevoegde waarde, een les voor de lezer om te leren. Dan kan een actualiteit zijn, maar ook een tijdsbeeld. Het kan de (lach)spiegel zijn die de maatschappij wordt voorgehouden, of een waarschuwing dat de manier waarop het nu gaat niet de juiste is, of een boterbriefje om bij het Koningshuis in goed daglicht te komen zoals Macbeth van Shakespeare. 

De overeenkomst tussen al deze mogelijkheden is dat de schrijver als het ware in dienst staat van de lezer. Niet als een doorgedraaide versie van vraag en aanbod. Maar de schrijver kijkt waar in zijn ogen het publiek behoefte aan heeft.

Een andere manier om urgentie in te vullen is om te kijken naar de bewuste vraag van de lezer. Een goed voorbeeld is een boek als Fifty Shades of Grey. Erotische lectuur genoeg, maar dankzij dit boek ontstond er een nieuwe trend. Ook een boek als ‘Eat, Pray, Love’ wakkerde menig keukenprinses aan te gaan schrijven en volledige recepten werden verweven tussen de verhaallijnen door. En dan heb ik niet eens de open deur ingetrapt die door J.R.R. Tolkien en J.K. Rowling op een kier werden gezet.

Dit klinkt een misschien beetje sarcastisch, en ook zakelijk, door de bocht, maar is wel hoe het tegenwoordig veelal werkt en daar is helemaal niets mis mee. Lezen is vooral entertainment voor veel lezers. Even een vlucht uit de realiteit dankzij een goed geschreven verhaal.

Het tegenovergestelde van de twee bovenstaande opties is, dat je als schrijver zelf de urgentie voelt om te schrijven. Jij wilt gewoon je verhaal vertellen, het moet uit je pen ongeacht of je wordt uitgegeven of gelezen. De reden dat ze je verhaal zouden moeten lezen, is omdat jij de noodzaak voelde het te schrijven.  

Goed, beter, best?

Het mooie van kunst is dat het zich niet laat beteugelen. Of beter gezegd, niet mag laten beteugelen. De ene vorm van urgentie is niet beter dan het andere. Het is voor jou als schrijver om te bepalen wat bij jou past. Geforceerd het trucje van een andere schrijver nadoen, doet alleen maar pijn op het einde. 

Het staat buiten kijf dat je de techniek wel moet beheersen, wil je ermee kunnen spelen. Als je weigert te leren dat de bal in het doel van de tegenspeler moet, wordt je nooit een goede voetballer. Hoe goed je ook tegen een bal kan trappen. 

Dus om het cirkeltje rond te maken kan een goede auteur voor zichzelf bepalen waar hij/zij de nadruk van urgentie legt. Karin Slaughter schrijft in die zin geen slechtere boeken dan bijvoorbeeld Jeroen Brouwers, alleen ligt de urgentie elders. 

Terug naar het begin.

Mijn tekst bevatte dus geen urgentie. Vond de hoofdredacteur. Wat ik er zelf van vond, weet ik nog niet zo goed. Het ging over een verzetstrijder wiens verhaal nog niet zo bekend is. Ze was een van de weinige succesvolle Engelandvaarders. Daar zat dus wel urgentie. Alleen schrijftechnisch was het onder de maat. Het was misschien wel prettig geschreven, maar kon de lezer niet vasthouden om de door mij bedoelde urgentie te laten proeven. Zo zie je maar weer. Schrijven is geen simpel 1,2, 3 en we hebben een bestseller. Alles moet samenvallen in de voor jouw juiste balans. En dat is een kwestie van lezen, oefenen, lezen en nog eens oefenen.